Digitaal
Tijdperk
Taken
en verantwoordelijkheden
Het
kader had aan boord van Hr. Ms. Kruisers A en B-Jagers en de Fregatten van de
Van Speykklasse voor de midlifeverbouwing voornamelijk tot taak:
-
het
verzorgen van "training on the job" van het eigen personeel en matrozen
uit andere dienstvakken die als bediener werden ingezet;
-
het
uitvoeren van het voorbereidend werk en analyse van gehouden oefeningen voor
de Artillerie-officier
-
de
uitvoering van het niet technisch onderhoud
-
de
coördinatie van het technisch onderhoud door Radio-radarmonteurs, Vuurleidingmonteurs
(later Wapen- Electronicamonteurs) Geschutmakers en Geschutskonstabels. Dit
werd in de 70'er jaren opgenomen in het "Plan Onderhouds Systeem"
meestal afgekort door "PO".
Het
PO-Systeem was een van de Amerikaanse Marine overgenomen systeem waarbij alle
onderhoudstaken werden verdeeld in dagelijks-wekelijks-maandelijks-3, 6 maandelijks
en jaarlijkse taken en waarvan een boekhouding moest worden gevoerd.
De
vuurleiding was opgebouwd uit mechanische en elektrische componenten, de radar
werkte op hand/elektrische bediening en voor elk systeem was bijna wel een noodvoorziening.
De
vuurleidingradar had nog geen automatisch trackingssysteem en moest zodoende
voor 3 elementen worden bestuurd, afstandmeting, bakshoek (zijdelingse verplaatsing)
en elevatie (verticale verplaatsing). Deze waarden werden ingevoerd in een richtklok
waar aan de hand van de eigen positie een doelspositie werd berekend en tevens
doelskoers en vaart, dit gebeurde oa door schijf-kogel-walsmechanismen.
Om een goede kogelbaanbereking te maken moesten er diverse ballistische en weersinvloeden
worden berekend, dit gebeurde oa door camoides met aftastpennen.
Het
geheel van installaties was erg onderhouds- en storinggevoelig en tevens erg
arbeidsintensief om een goed resultaat te bereiken.
Het
digitale tijdperk en de gevolgen
In het midden van de zestiger jaren, eerst met
de verbouwing van Hr. Ms. de Zeven Provinciën tot "lichte geleide wapen
kruiser" door de vervanging van de gehele achterbatterij 15 cm kanons en
57 mm mitrailleur en daarna met de komst van de "van Speijk Fregatten"
begon voor de Koninklijke Marine en vuurgeleidingssystemen het "digitale
tijdperk". Zo werden de, voorheen mechanisch/elektrische vuurleidingsystemen
vervangen door computers. De intrede van de computer zorgde voor de introductie
van stabielere systemen, noodzaakte geheel andere opleidingen maar veroorzaakte
ook een personeelsoverschot.
Als
voorbeeld de bezetting van een 12 cm vuurleidingssysteem a/b van een onderzeebootjager
van de Frieslandklasse.
|
a.
|
Richtgroep |
Richttoestel
+ Noodbakser |
2 |
|
|
Starik |
3 |
|
b. |
Seinstation |
Vuurleiding-radar |
4 |
|
|
Richtklok-bediening
|
3 |
|
|
Controll |
1 |
|
Totaal |
|
13
|
Het
betreft hierbij twee kaderfuncties, in de regel 1 Majoor, 1 KPL en de
overige bezetting door matrozen RAPV en overige dienstvakken.
En
de bezetting van een 12 cm systeem + seasparrow a/b van de Trompklasse slechts
2 personen waarvan 1 SGT VLKNST.
Aan
het eind van de zestiger jaren kwam dan ook het besef dat met de komst van de
geleide wapenfregatten en de van Speykklasse fregatten ter vervanging op termijn
van de kruisers en jagers het dienstvak VLKNST danig van structuur zou veranderen
en de oorspronkelijke opbloei van het dienstvak zou stabiliseren en uiteindelijk
zou resulteren tot een vermindering van het aantal kaderfuncties. Dat door de
komst van de geleide wapensystemen nieuwe meer kennis noodzakelijk werd. Tevens
dat de toekomst van het dienstvak niet meer uitsluitend de vuurleiding en onderhoud
hiervan zou betreffen maar dat ook gemeenschappelijke taken in de commandocentrale
op wachtbasis zouden moeten worden verricht.
Het
heeft uiteindelijk geleid tot nagenoeg een bevorderingsstop van bijna 6 jaar
en de aanvang van de eerste cursussen op het toenmalige NAVGIS op een min of
meer vrijwillige basis.
Bij de intrede van de Operationele Dienst Operaties zijn de verplichte omscholingscursussen
geïntroduceerd.
Stichting
reunisten VLKNST , last update:
08-01-2008